| |
Piemontèis
Ancheuj a nass coma publicassion a dzèmber dël 1982
con la surtìa dël nùmer zero, ch’a l’é giumaj mal fé da trové bele
për ij colessionista. Cost giornal a ven fòra coma vos ëscrita dël
Centro Don Minzoni – Ca dë Studi Pinin Pacòt e coma continuassion
ëd n’àutr giornal ëstòrich: Ij Brandé ch’a l’era surtì ai
5 ëd Mars dël 1927 mersì a la volontà ’d Pinin Pacòt, Oreste Gallina
e Remo Formica (Vigin Fiochèt). Ëd costa prima serie a na surtiran
mach sinch nùmer con na tiradura ’d 500 còpie. La sconda serie de
Ij Brandé a s’anandia ai 15 dë Stèmber dël 1946 e, surtend
doe vire al mèis, a rivrà fin-a al 15 dë Dzèmber dël 1957 dòp avèj
vist la publicassion ëd bin 268 nùmer. An quàich manera la continuassion
a l’era peui passà a l’Armanach dij Brandé che dal 1960 a
seguitava a smon-e le vos ëd la poesìa e dla literatura piemontèisa,
che ancora a seurt minca ann coma suplement a Piemontèis Ancheuj.
Tornand a Piemontèis Ancheuj, cost giornal a s’anandiava
mersì a la volontà e a l’inissiativa ’d Milo Bré con grup ëd colaborator,
ch’a j’ero fra ij pì avosà esponent ëd la coltura piemontèisa, për
porté anans ij midem dëscors ëd coltura fortì da la Companìa dij
Brandé. Ëdcò l’impostassion gràfica e l’impaginassion a son le
mideme d’Ij Brandé, visadì quatr pàgine ’d gròss formà, ma
con na vesta na frisa pì moderna. Pian pianin a ven-o a giontesse
’d suplement e peui ’dcò ij color ross e bleu ch’a van a marché ij
tìtoj e ’l drapò dël Piemont. Semper restand an sla carzà d’Ij
Brandé a son presente ’d reclam ch’a dan n’agiut a tiré anans,
ma che, adess che j’ani a son passà, a rapresento ’dcò na fëtta dla
stòria comersial piemontèisa ch’a l’ha chërdù an cola inissiativa.
La redassion, fortìa da la presensa costant dël magìster Milo Bré
con soa saviëssa e conossensa, a vnirà pijà an man da Remo Bertodatti
che, fòrt ëd soa esperiensa con l’insegnament virà vers le masnà,
a cudirà na pàgina dedicà a le scòle e a le masnà con ij sò travaj.
Semper na novità smonùa da Remo, al qual d’àutri as gionteran con
j’ani, a l’é cola dij gieugh enigmìstich ch’a daran un ghëddo ancora
pì modern al giornal. Le pàgine ’d Piemontèis Ancheuj as
ampiniran con j’artìcoj, con ij contribù, con le poesìe e le pròse
dij mej autor dël moment, ma sensa dësmentié nì coj pì avosà dla literatura
piemontèisa nì coj ch’a surtìo, ann dòp ann, dai concors. An particolar
a nasso, semper sota l’ansëgna ’d Piemontèis Ancheuj, vàire
concors fra ij quaj col ëd poesìa dedicà a Pinin Pacòt, col ëd teatro
dedicà a Armando Mottura, col ëd le canson e dla mùsica dedicà a la
memòria d’Alfredo Nicola e col ëd pròsa dedicà a la memòria ’d Nino
Autelli. Ij concors a son ancora viv ancheuj për la pròsa e la poesìa
e a rapresento na manera dë stabilì un contat diret con diversi dij
letor e abonà; belavans për la mùsica e ’l teatro a l’é nen bel fé
’l trové d’autor ch’a partessipo a costa sòrt ëd concors. Sfojand
ij nùmer vej ëd cost giornal un a peul rendse cont ëd coma ch’a ven-a
contà la stòria coltural e literaria dël Piemont ant j’ùltim vint
ani dël sécol pen-a finì, con l’alternesse dle figure pì avosà ch’a
l’han lassà minca un-a sò contribù a manten-e viva cola fiama ch’a
brusa an mes ai brandé. A basta score, mèis dòp mèis, ij nòm ëd chi
ch’a l’ha colaborà a la redassion për rendse cont dël tesòr ch’a l’é
concretisasse da l’idèja inissial ëd Milo Bré. Ant ël 2003, dòp d’avèj
lassà soa ùltima sede an contrà Cassini a la Crosëtta ’d Turin, ël
Centro Don Minzoni – Ca dë Studi Pinin Pacòt, con la redassion
ëd Piemontèis Ancheuj, a tramuda an Contrà Seto 92, ant ël quarté
dla Barca, ant ij locaj butà a disposission da Roberto Marra con l’editris
Il Punto – Piemonte in Bancarella. Mersì al contribù dla
famija Marra e a soa esperiensa ’nt ël camp editorial ël giornal a
fà un sàut ëd qualità, a dventa n’arvista an carta patinà e con 16
pàgine, fra le qual vàire a color. La possibilità ’d podèj utilisé
ij mojen pì modern a përmëtto ’d mijoré la qualità dle fotografìe,
d’adaté la gràfica ai gust dël di d’ancheuj an manera che la publicassion
a peussa esse vreman në specc dël Piemont ch’i vivoma e che, belavans,
a l’é pì nen col dë 1982. Pròpi për costi motiv as serca, con l’agiut
da volontari ’d tuti ij colaborator ëd la redassion, ëd porté l’atension
a j’aspet pì divers ëd nòstra coltura atual con ëd repertòri su art,
stòria, turism, feste e tradission popolar, cusin-a e galuparìe, enologìa,
siensa, religion, antërviste e via fòrt. L’angagg ëd tuti, con spìrit
d’amicissia e veuja ’d travajé për nòstra lenga, a l’é l’element fondamental
ch’a ten unìa la redassion. Belavans ël maleur a buta soe grinfe an
mes portandse via prima Roberto Marra e peui Remo Bertodatti. Tutun
la redassion a l’é fasse fòrsa con j’esempi dij doi magìster e con
la tùa ’d Milo Bré, e a l’ha continuà, ëdcò për arcordeje semper an
tuti ij moment, ant ël travaj mensil, nen semper bel fé për le dificoltà
e ij trabucèt ëd nòstra società, për seguité a eufre Piemontèis Ancheuj
a tuti coj ch’a veulo leslo. Ël cambiament che, pòch a pòch, a l’ha
pijà consistensa a l’é stàit col ëd rende la publicassion semper ëd
pì duverta a tute le nuanse ’d lengagi dla Region Piemont, ant ël
tentativ ëd podèj dé vos a tuti pur restand un-a dle pòche publicassion
ch’a seurto an manera total ant le lenghe genite e ancestraj. La fiusa
ch’an sosten a l’é cola ’d podèj ancora andé anans su costa stra restand
fidej a j’ideaj dij fondator ëd la Companìa di Brandé.
|