Area Privà

GIORNAL MENSIL ËD POESÌA E 'D COLTURA 'NT LE LENGHE DËL PIEMONT

  NÒSTRA STÒRIA
 
Piemontèis Ancheuj a nass coma publicassion a dzèmber dël 1982 con la surtìa dël nùmer zero, ch’a l’é giumaj mal fé da trové bele për ij colessionista. Cost giornal a ven fòra coma vos ëscrita dël Centro Don Minzoni – Ca dë Studi Pinin Pacòt e coma continuassion ëd n’àutr giornal ëstòrich: Ij Brandé ch’a l’era surtì ai 5 ëd Mars dël 1927 mersì a la volontà ’d Pinin Pacòt, Oreste Gallina e Remo Formica (Vigin Fiochèt). Ëd costa prima serie a na surtiran mach sinch nùmer con na tiradura ’d 500 còpie. La sconda serie de Ij Brandé a s’anandia ai 15 dë Stèmber dël 1946 e, surtend doe vire al mèis, a rivrà fin-a al 15 dë Dzèmber dël 1957 dòp avèj vist la publicassion ëd bin 268 nùmer. An quàich manera la continuassion a l’era peui passà a l’Armanach dij Brandé che dal 1960 a seguitava a smon-e le vos ëd la poesìa e dla literatura piemontèisa, che ancora a seurt minca ann coma suplement a Piemontèis Ancheuj. Tornand a Piemontèis Ancheuj, cost giornal a s’anandiava mersì a la volontà e a l’inissiativa ’d Milo Bré con grup ëd colaborator, ch’a j’ero fra ij pì avosà esponent ëd la coltura piemontèisa, për porté anans ij midem dëscors ëd coltura fortì da la Companìa dij Brandé. Ëdcò l’impostassion gràfica e l’impaginassion a son le mideme d’Ij Brandé, visadì quatr pàgine ’d gròss formà, ma con na vesta na frisa pì moderna. Pian pianin a ven-o a giontesse ’d suplement e peui ’dcò ij color ross e bleu ch’a van a marché ij tìtoj e ’l drapò dël Piemont. Semper restand an sla carzà d’Ij Brandé a son presente ’d reclam ch’a dan n’agiut a tiré anans, ma che, adess che j’ani a son passà, a rapresento ’dcò na fëtta dla stòria comersial piemontèisa ch’a l’ha chërdù an cola inissiativa. La redassion, fortìa da la presensa costant dël magìster Milo Bré con soa saviëssa e conossensa, a vnirà pijà an man da Remo Bertodatti che, fòrt ëd soa esperiensa con l’insegnament virà vers le masnà, a cudirà na pàgina dedicà a le scòle e a le masnà con ij sò travaj. Semper na novità smonùa da Remo, al qual d’àutri as gionteran con j’ani, a l’é cola dij gieugh enigmìstich ch’a daran un ghëddo ancora pì modern al giornal. Le pàgine ’d Piemontèis Ancheuj as ampiniran con j’artìcoj, con ij contribù, con le poesìe e le pròse dij mej autor dël moment, ma sensa dësmentié nì coj pì avosà dla literatura piemontèisa nì coj ch’a surtìo, ann dòp ann, dai concors. An particolar a nasso, semper sota l’ansëgna ’d Piemontèis Ancheuj, vàire concors fra ij quaj col ëd poesìa dedicà a Pinin Pacòt, col ëd teatro dedicà a Armando Mottura, col ëd le canson e dla mùsica dedicà a la memòria d’Alfredo Nicola e col ëd pròsa dedicà a la memòria ’d Nino Autelli. Ij concors a son ancora viv ancheuj për la pròsa e la poesìa e a rapresento na manera dë stabilì un contat diret con diversi dij letor e abonà; belavans për la mùsica e ’l teatro a l’é nen bel fé ’l trové d’autor ch’a partessipo a costa sòrt ëd concors. Sfojand ij nùmer vej ëd cost giornal un a peul rendse cont ëd coma ch’a ven-a contà la stòria coltural e literaria dël Piemont ant j’ùltim vint ani dël sécol pen-a finì, con l’alternesse dle figure pì avosà ch’a l’han lassà minca un-a sò contribù a manten-e viva cola fiama ch’a brusa an mes ai brandé. A basta score, mèis dòp mèis, ij nòm ëd chi ch’a l’ha colaborà a la redassion për rendse cont dël tesòr ch’a l’é concretisasse da l’idèja inissial ëd Milo Bré. Ant ël 2003, dòp d’avèj lassà soa ùltima sede an contrà Cassini a la Crosëtta ’d Turin, ël Centro Don Minzoni – Ca dë Studi Pinin Pacòt, con la redassion ëd Piemontèis Ancheuj, a tramuda an Contrà Seto 92, ant ël quarté dla Barca, ant ij locaj butà a disposission da Roberto Marra con l’editris Il Punto – Piemonte in Bancarella. Mersì al contribù dla famija Marra e a soa esperiensa ’nt ël camp editorial ël giornal a fà un sàut ëd qualità, a dventa n’arvista an carta patinà e con 16 pàgine, fra le qual vàire a color. La possibilità ’d podèj utilisé ij mojen pì modern a përmëtto ’d mijoré la qualità dle fotografìe, d’adaté la gràfica ai gust dël di d’ancheuj an manera che la publicassion a peussa esse vreman në specc dël Piemont ch’i vivoma e che, belavans, a l’é pì nen col dë 1982. Pròpi për costi motiv as serca, con l’agiut da volontari ’d tuti ij colaborator ëd la redassion, ëd porté l’atension a j’aspet pì divers ëd nòstra coltura atual con ëd repertòri su art, stòria, turism, feste e tradission popolar, cusin-a e galuparìe, enologìa, siensa, religion, antërviste e via fòrt. L’angagg ëd tuti, con spìrit d’amicissia e veuja ’d travajé për nòstra lenga, a l’é l’element fondamental ch’a ten unìa la redassion. Belavans ël maleur a buta soe grinfe an mes portandse via prima Roberto Marra e peui Remo Bertodatti. Tutun la redassion a l’é fasse fòrsa con j’esempi dij doi magìster e con la tùa ’d Milo Bré, e a l’ha continuà, ëdcò për arcordeje semper an tuti ij moment, ant ël travaj mensil, nen semper bel fé për le dificoltà e ij trabucèt ëd nòstra società, për seguité a eufre Piemontèis Ancheuj a tuti coj ch’a veulo leslo. Ël cambiament che, pòch a pòch, a l’ha pijà consistensa a l’é stàit col ëd rende la publicassion semper ëd pì duverta a tute le nuanse ’d lengagi dla Region Piemont, ant ël tentativ ëd podèj dé vos a tuti pur restand un-a dle pòche publicassion ch’a seurto an manera total ant le lenghe genite e ancestraj. La fiusa ch’an sosten a l’é cola ’d podèj ancora andé anans su costa stra restand fidej a j’ideaj dij fondator ëd la Companìa di Brandé.
Centro Studi Don Minzoni Strada Settimo 92 Torino tel. 011.2238112 Sito Realizzato da